Sigortalının Kurumdan Maddi ve Manevi Tazminat Talep Hakkı: Sosyal Sigortalar Hukukunda Önceye Etkili Karar (Olması Gereken Hale Getirme) adlı eser, sosyal güvenlik hukukunda uzun yıllardır tartışılan önemli bir boşluğu kapsamlı biçimde ele almaktadır. Eserde, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun hukuka aykırı işlemleri veya gecikmeleri nedeniyle sigortalının uğradığı maddi ve manevi zararların hangi hukuki temellere dayanılarak talep edilebileceğini özel hukuk, idare hukuku ve sosyal sigortalar hukuku çerçevesinde incelemektedir. Öğreti, yargı kararları ve uygulamadaki sorunlar birlikte değerlendirilerek, özellikle hatalı idari kararların doğurduğu hak kayıpları, munzam zarar, faiz, manevi tazminat ve adil yargılanma hakkı gibi güncel konular ayrıntılı biçimde analiz edilmektedir. Eser, yalnızca mevcut hukuku açıklamakla kalmayıp çözüm önerileri de sunarak hâkimler, avukatlar, akademisyenler ve sosyal güvenlik uygulayıcıları için önemli bir başvuru kaynağı niteliği taşımaktadır.
İÇİNDEKİLER
KİTAP HAKKINDA III
I. GİRİŞ 1
A. Kurumun hukuki niteliği 3
B. Kurumun işlemlerinin hukuki niteliği 5
II. ÖZEL HUKUKTA TAZMİNAT 7
A. Hukuki Temelleri 7
1. Haksız Fiil (Eylem) 8
2. Haksız fiilin unsurları 10
a. Hukuka aykırı bir fiil 10
b. Kusur 12
c. Zarar 13
d. İlliyet Bağı 15
B. Haksız Fiil Gerçekleştiğinde Doğan Talep Hakları 15
1. Maddi Tazminat 16
a. Genel Olarak 16
b. Geçici Ödeme 19
2. Manevi Tazminat 20
a. İlgili mevzuat 20
b. İlmi ve kazai içtihat 22
c. Kişilik hakkının zedelenmesi 24
aa. Kişilik hakkının varlığı 24
bb. Kişilik hakkına hukuka aykırı bir saldırı olmalı 25
cc. Saldırı sonucu manevi bir zarar ortaya çıkmalı 25
dd. Saldırıda kusur olmalı 26
ee. Saldırı ile zarar arasında illiyet bağı olmalı 26
d. Manevi Zararın Tespiti 27
e. Manevi Tazminat Hakkında Örnek Kararlar 29
3. Gecikme (Temerrüt) Zararı (Tazminatı) 31
4. Aşkın (Munzam) Zarar (Tazminatı) 32
5. Aşkın (Munzam) Zarar Hakkında Örnek Kararlar 35
a. Anayasa Mahkemesinin örnek kararları 36
b. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin örnek kararları 39
c. Danıştay’ın örnek kararı 41
6. Faiz Ödenmesi 43
a. Faiz türleri ve oranları 43
b. Borçlunun temerrüdü 48
c. Faiz talep koşulları (asıl borç sona erdiğinde) 51
d. Faizin işlemeye başlaması (irat borçlarında) 51
III. İDARE HUKUKUNDA TAZMİNAT 53
A. Hukuki temelleri 53
B. İdare Hukukunda Temerrüt 55
C. İptal Davası 57
D. Tam Yargı (Maddi Tazminat) Davası 58
1. İptal ve Tam Yargı Davalarının Koşulları 61
a. Hizmet kusuru (haksız idari işlem veya fiil) 61
b. Muhatabın zarara uğraması 64
c. Zarar ve fiil arasında illiyet bağı olması 65
E. İdare Hukukunda Manevi Tazminat 66
1. Hukuki dayanağı 66
2. Manevi zarar kavramı 67
F. Zararın Hesaplanması 70
1. Maddi zararın hesaplanması 70
2. Manevi zararın tespiti 70
G. İdare Hukukunda Munzam Zarar 71
H. Vergi Hukukunda Yaptırım 72
1. Vergi Borçlarına Uygulanan Yaptırım 72
a. Gecikme zammı 72
b. Gecikme faizi 73
2. Fazla ve yersiz vergi ödemelerinin iadesi 73
3. Eleştiri 74
I. Vergi Hukukunda Temerrüt 75
1. Vergi idaresinin alacağı bakımından 75
2. Mükellefin alacağı bakımında 75
İ. Gecikme zammı ve gecikme faizi hakkında örnek yargı kararları 76
J. İdare Hukukunda Maddi ve Manevi Tazminat Hakkında Örnek Kararlar 78
K. Değerlendirme 86
IV. SOSYAL SİGORTALAR HUKUKUNDA TAZMİNAT 89
A. Hukuki temelleri 89
B. Sosyal sigorta uyuşmazlıkları 89
1. Genel Olarak Dava Çeşitleri 89
2. Sosyal Sigortalar Hukukunda Davalar (yargı yolu) 91
3. Sigortalının edim talebi ve Kurumun kararı 91
4. Edim talebinin reddi nedeniyle açılacak itiraz davası için ön başvuru 93
5. Sosyal sigortalarda temerrüt 97
a. Kurumun edim sunumunda temerrüdü 97
b. Kurumun fazla ve yersiz almış olduğu primleri iadesinde temerrüt 97
c. İşverenin prim ödemede temerrüdü 98
C. Maddi Tazminat 98
D. Manevi Tazminat 102
1. Hukuki temeli 102
2. Uygulama alanları 103
a. Kişilik hakkının ihlali ve manevi tazminat 103
b. Adil yargılanma hakkının ihlali ve manevi tazminat 105
c. Manevi Tazminata İlişkin AİHM ve Anayasa Mahkemesinin Örnek Kararları 107
F. İşverene ve Kuruma Karşı Açılan Manevi Tazminat Davaları Arasındaki İlişki 114
G. Sosyal Sigortalar Hukukunda Munzam Zarar 114
1. Genel Olarak 114
2. Munzam zararın karşılanması 115
3. Örnek Kararlar 115
H. Faiz 119
1. Hukuki Temeli 119
2. Faiz Hakkında Örnek Kararlar 120
a. Faiz Talebini Saklı Tutma 120
b. Kurumun Kusuru 124
c. Faizin Başlangıcı 126
d. Faizin Hesaplanması 127
e. Faiz Talebinde Süre 128
f. Görevli Mahkeme 129
aa. İlgili Mevzuat 129
bb. Örnek Yargı Kararları 130
V. GENEL DEĞERLENDİRME 133
KAYNAKÇA 137