| Yazar |
:
Arş. Gör. İlkim Reyhan Sertoğlu
|
| Basım Tarihi |
:
Ağustos
2026 |
| Sayfa Sayısı |
: 246 |
| Kağıt Türü |
: 1. Hamur |
| Kapak Türü |
: Karton |
| Basım Yeri |
: İstanbul |
| ISBN |
: 978-625-5802-49-1 |
| ISBN (Online) |
: 978-625-5802-50-7 |
| Boyut |
: 16 x 23 |
| Dili |
: Türkçe |
Ceza Muhakemesi Hukukunda Kolluğun Re’sen Üst Arama Yetkisi ve Anayasal Sınırlar” başlıklı bu eserde, karar veya emir aranmaksızın kolluk tarafından gerçekleştirilmesi öngörülen üst aramasına ilişkin ulusal mevzuat hükümleri incelenmiştir. Konu üç bölüm halinde ele alınmıştır. Birinci Bölüm’de kolluk hukukuna hâkim olan ilkeler ile adli-idari kolluk ayrımı ele alınmıştır. İkinci Bölüm’de öncelikle adli arama ve önleme araması ayrımı bağlamında kolluğun arama yetkisi incelenmiştir. Akabinde, temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması rejimi göz önünde bulundurularak kolluğa re’sen üst arama yetkisi tanıyan hükümler değerlendirilmiştir. Üçüncü Bölüm’de ise ilk olarak kolluğa re’sen üst arama yetkisi tanıyan hükümlerin meşruiyeti tartışılmış, sonrasında kolluk görevlileri tarafından hukuka aykırı biçimde re’sen gerçekleştirilen üst aramasının maddi ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku bakımından sonuçları ortaya konulmuştur.
İÇİNDEKİLER
KİTAP HAKKINDA IIISUNUŞ V
ÖNSÖZ VII
KISALTMALAR LİSTESİ XIII
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 5
2.1. Kolluk Kavramı 5
2.2. Kolluk Hukukuna Hâkim Olan Temel İlkeler 7
2.3. Kolluğun Görev ve Yetkileri 10
2.3.1. Kapsam İtibarıyla Kolluğun Görev ve Yetkileri 10
2.3.1.1. Genel Kolluk 10
2.3.1.2. Özel Kolluk 12
2.3.2. Hukuki Nitelik İtibarıyla Kolluğun Görev ve Yetkileri 13
2.3.2.1. Kolluğun İdari Görevi 13
2.3.2.2. Kolluğun Adli Görevi 14
2.3.2.2.1. Kolluğun Ceza Muhakemesindeki Yeri 19
2.3.2.2.1.1. Kolluğun Soruşturma Evresindeki Görevleri 22
2.3.2.2.1.2. Kolluğun Kovuşturma Evresindeki Görevleri 31
3. KOLLUĞUN RE’SEN ARAMA YETKİSİ 33
3.1. Genel Olarak 33
3.2. Arama 33
3.2.1. Arama Kavramı 33
3.2.2. Amacına Göre Aramanın Türleri 44
3.2.3. Adli Arama 47
3.2.3.1. Genel Olarak 47
3.2.3.2. Adli Aramanın Koşulları 48
3.2.3.2.1. Maddi Koşullar 49
3.2.3.2.1.1. Şüphe Bakımından 49
3.2.3.2.1.1.1. Ceza Muhakemesinde Şüphe 49
3.2.3.2.1.1.2. Arama Bakımından Şüphe 51
3.2.3.2.1.2. Amaç Bakımından 57
3.2.3.2.1.2.1. Yakalama Amacı 57
3.2.3.2.1.2.2. Suça İlişkin Delil Elde Etme Amacı 58
3.2.3.2.2. Şekli Koşullar 59
3.2.3.2.2.1. Yetkili Makamlar Tarafından Verilen Arama Kararı veya Emri 59
3.2.3.2.2.2. Aramaya Tabi Tutulan Kişiler 67
3.2.3.2.2.3. Aramanın Yapılacağı Zaman 72
3.2.3.2.2.4. Aramanın Yapılacağı Yer 74
3.2.3.2.3. Aramanın İcrası 77
3.2.4. Önleme Araması 84
3.2.4.1. Genel Olarak 84
3.2.4.2. Önleme Aramasının Koşulları 89
3.2.4.2.1. Maddi Koşullar 89
3.2.4.2.1.1. Amaç Bakımından 89
3.2.4.2.1.1.1. Tehlikenin Önlenmesi Amacı 89
3.2.4.2.1.1.2. Suç İşlenmesinin Önlenmesi Amacı 90
3.2.4.2.1.2. Sebep Bakımından 91
3.2.4.2.1.2.1. Şüphe-Sebep Ayrımı 91
3.2.4.2.1.2.2. Makul Sebep 92
3.2.4.2.2. Şekli Koşullar 93
3.2.4.2.2.1. Yetkili Makamlar Tarafından Verilen Arama Kararı veya Emri 93
3.2.4.2.2.2. Aramaya Tabi Tutulan Kişiler 95
3.2.4.2.2.3. Aramanın Yapılacağı Zaman 98
3.2.4.2.2.4. Aramanın Yapılacağı Yer 98
3.2.4.2.3. Aramanın İcrası 103
3.2.4.2.4. Önleme Aramasında Suça İlişkin Delil Elde Edilmesi 103
3.2.5. Kolluk Tarafından Re’sen Üst Araması Yapılabilen Haller 107
3.2.5.1. Genel Olarak 107
3.2.5.2. Durdurma ve Kimlik Sorma Sonrasında Gerçekleştirilen Arama 109
3.2.5.3. 7245 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu Kapsamında Gerçekleştirilen Arama 121
3.2.5.4. Yakalama Sonrasında Gerçekleştirilen Arama 124
3.2.5.5. Hakkında Tutuklama Kararı, Yakalama Emri veya Zorla Getirme Kararı Bulunan Kişi ile Hakkında Gıyabî Tutuklama Kararı Verilen Kaçağın Üstünün Aranması 132
3.2.5.6. Hukuka Uygunluk Nedenlerinin Varlığı Halinde ve Suçüstü Halinde Gerçekleştirilen Aramalar 135
3.2.5.6.1. Hukuka Uygunluk Nedenlerinin Varlığı Halinde Arama 136
3.2.5.6.2. Suçüstü Halinde Yapılan Arama 138
3.2.5.7. Olay Yeri İnceleme Kapsamında Yapılan Arama 145
3.2.5.8. 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu Kapsamında Yapılacak Arama 147
3.2.5.9. Gözaltına Alma İşlemi Öncesinde Yapılan Arama 150
3.2.5.10. Muhafaza Altına Alınan Kişilerin Aranması 156
3.2.5.11. 298 Sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun Çerçevesinde Yapılan Arama 161
3.2.5.12. 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu Kapsamında Gerçekleştirilen Arama 163
3.2.5.13. 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun Kapsamında Gerçekleştirilen Arama 165
3.2.5.14. Kamu Hizmetine Özgülenmiş Bina ve Tesislere Giriş ve Çıkışlarda Yapılan Arama 166
3.2.5.15. 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu Kapsamında Sivil Hava Meydanlarında, Limanlarda ve Sınır Kapılarında Yapılan Arama 167
3.2.5.16. Umuma Açık veya Açık Olmayan Özel İşletmelerde Yapılacak Arama 168
3.2.5.17. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun Kapsamında Yapılan Arama 170
3.2.5.17.1. İnfaz Kurumlarında Bulunan Hükümlülerin Aranması 170
3.2.5.17.2. İnfaz Kurumuna Gelen Ziyaretçilerin Aranması 176
4. KOLLUK TARAFINDAN GERÇEKLEŞTİRİLEN HUKUKA AYKIRI ÜST ARAMASININ SONUÇLARI 179
4.1. Genel Olarak 179
4.2. Kolluk Tarafından Re’sen Arama Yapılabilen Hallerin Meşruiyet Sorunu 180
4.2.1. Genel Olarak 180
4.2.2. Anayasa’ya Aykırı Nitelikteki Kanun Hükümleri Bakımından Değerlendirme 181
4.2.3. Anayasa’ya Aykırı Nitelikteki Yönetmelik Hükümleri Bakımından Değerlendirme 182
4.2.4. Kanun Hükmünün Perdelemesinin Söz Konusu Olduğu Yönetmelik Hükümleri Bakımından Değerlendirme 188
4.3. Maddi Ceza Hukuku Bakımından Sonuçlar 189
4.3.1. Genel Olarak 189
4.3.2. Haksız Arama Suçu 189
4.3.3. Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu 192
4.3.4. Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu 193
4.3.5. Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar 194
4.3.6. Genital Muayene Suçu 197
4.3.7. Cebir Suçu 198
4.3.8. İşkence Suçu 199
4.3.9. Görevi Kötüye Kullanma Suçu 200
4.4. Ceza Muhakemesine İlişkin Sonuçlar 202
4.4.1. Hukuka Aykırı Delil Sorunu 202
4.4.2. Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat 206
5. SONUÇ 207
KAYNAKÇA 215